Nagłówek karty technologicznej
Każda karta zaczyna się od danych identyfikujących: nazwa i numer rysunku, rewizja, wielkość partii, data opracowania, wykonawca opisu i osoba zatwierdzająca. Rewizja jest ważna, bo karta musi odpowiadać wersji rysunku, z której pracuje hala. Masę półfabrykatu liczymy z objętości walca: π x 2² cm x 11,3 cm daje około 142 cm sześciennych, a przy gęstości stali 7,85 g/cm sześciennego około 1,11 kg. Masa jest podstawą do wyliczenia zapotrzebowania na materiał i kosztu.
| Pole | Wartość |
|---|---|
| Wyrób | Wałek stopniowany |
| Wymiary główne | Ø36 x 20, Ø30 h6 x 50, Ø25 k6 x 40, długość całkowita 110 mm |
| Materiał | Stal C45 (1.0503), pręt ciągniony Ø40 |
| Półfabrykat | odcinek 113 mm |
| Masa półfabrykatu | około 1,11 kg |
| Partia | 50 sztuk |
Materiał, narzędzia i przyrządy
W karcie wskazuje się materiał z normą lub oznaczeniem gatunku, a także wymagania dodatkowe, jak atest materiałowy 3.1. Do tego dochodzi lista narzędzi i przyrządów, aby magazyn i ustawiacz mogli przygotować wszystko przed startem operacji.
- piła taśmowa, chłodziwo emulsja,
- uchwyt trójszczękowy hydrauliczny, kieł obrotowy do podparcia,
- nóż tokarski z płytką węglikową do zgrubnej obróbki stali, nóż wykańczający z płytką o małym promieniu naroża,
- frez palcowy Ø8 do rowka wpustowego, imadło lub pryzma,
- ściernica do szlifowania wałków, kły szlifierskie,
- mikrometr 25 do 50 mm, sprawdzian pierścieniowy graniczny, profilometr, czujnik zegarowy z pryzmą.
Tabela operacji z normami czasu tpz i tj
Sedno karty to tabela operacji. Poniżej pełna wersja dla wałka. Czasy podajemy w minutach. Tpz to czas przygotowawczo zakończeniowy na partię, tj to czas jednostkowy na sztukę. Czas dla partii 50 sztuk liczymy ze wzoru T = tpz + n x tj. Wychodzi 155 + 50 x 16,8 = 995 min, czyli około 16,6 godziny, a w przeliczeniu na sztukę 19,9 min. Gdy partia rośnie do 200 sztuk, czas na sztukę spada do około 17,6 min, bo tpz rozkłada się na więcej detali. To pokazuje, dlaczego wycena małych partii bez tpz jest błędem.
| Nr | Operacja | Stanowisko | tpz (min) | tj (min) |
|---|---|---|---|---|
| 10 | Cięcie na długość 113 mm | piła taśmowa | 15 | 1,2 |
| 20 | Toczenie I, strona 1 | tokarka CNC | 35 | 4,5 |
| 30 | Toczenie II, strona 2 | tokarka CNC | 25 | 3,8 |
| 40 | Frezowanie rowka 8 x 5 | frezarka CNC | 30 | 2,6 |
| 50 | Szlifowanie czopów | szlifierka do wałków | 40 | 3,2 |
| 60 | Kontrola końcowa | stanowisko pomiarowe | 10 | 1,5 |
| Razem | 155 | 16,8 |
Opis operacji i parametry skrawania
Poza tabelą karta zawiera opis każdej operacji: zamocowanie, zabiegi, narzędzia i parametry. Dla operacji 20, toczenia I, zapis wygląda następująco. Zamocować pręt w uchwycie z wysięgiem 40 mm, splanować czoło, obtoczyć zgrubnie Ø36 i Ø31 oraz Ø26 z naddatkiem 0,4 mm na szlifowanie, wykonać fazki 1 x 45 stopni. Parametry zgrubne: vc 200 m/min, f 0,3 mm/obr, ap 2,5 mm. Parametry wykańczające: vc 230 m/min, f 0,12 mm/obr, ap 0,3 do 0,5 mm. W operacji 30 odwraca się detal, bazując na wykonanym czopie, planuje na wymiar 110 mm i obtacza drugą stronę. Operacja 40 to frezowanie rowka wpustowego frezem Ø8: vc około 80 m/min, co daje około 3200 obr/min, w kilku przejściach na głębokość 5 mm, z posuwem ustawionym wg zaleceń producenta narzędzia. Operacja 50 to szlifowanie czopów na wymiar Ø30 h6 i Ø25 k6, Ra 0,8, w kłach, z chłodzeniem.
Plan kontroli w karcie technologicznej
Karta bez planu kontroli jest niekompletna. Poniższa tabela pokazuje, co, czym i jak często się mierzy. Pierwsza sztuka każdej serii, zwana sztuką zerową, wymaga pełnego pomiaru, zanim operator ruszy z resztą partii. W razie przekroczenia tolerancji operator zatrzymuje obróbkę, koryguje naddatek lub wymaga wymiany płytki i zapisuje fakt w karcie lub w systemie.
| Cecha | Wymagania | Narzędzie | Częstość |
|---|---|---|---|
| Ø30 h6 | 30,000 do 29,987 mm | mikrometr lub sprawdzian | każda sztuka po szlifie |
| Ø25 k6 | 25,015 do 25,002 mm | mikrometr lub sprawdzian | każda sztuka po szlifie |
| Długość całkowita | 110 mm z tolerancją ogólną | suwmiarka | co 10 sztuk |
| Chropowatość | Ra 0,8 na czopach | profilometr | 1 sztuka na 10 |
| Bicie osiowe czopów | zgodnie z rysunkiem | czujnik zegarowy w pryzmach | 1 sztuka na 10 |
| Rowek wpustowy | szerokość 8 mm, głębokość 5 mm | sprawdzian lub suwmiarka | co 10 sztuk |
Z karty do kosztu i planu
Z karty wynikają trzy rzeczy ważne dla firmy. Pierwsza to zapotrzebowanie na materiał: 50 sztuk x 1,11 kg to 55,5 kg stali plus naddatek na odpad i ewentualny złom. Druga to obciążenie maszyn, które trafia do harmonogramu produkcji. Trzecia to koszt, którego podstawą są czasy operacji i stawki stanowisk, opisane w kalkulacji kosztów produkcji. Na hali rejestracja czasów rzeczywistych w systemie MES pozwala porównać plan z wykonaniem i skorygować normy. Metody wyznaczania samych wartości omówiono w tekście o normowaniu czasu pracy tpz i tj. Pamiętaj też, że karta odnosi się do marszruty, a o różnicy między tymi dokumentami piszemy w artykule o marszrucie technologicznej.
Jak przygotować taką kartę szybciej
W Technolodzy wgrywasz rysunek wałka, a AI proponuje kartę technologiczną: materiał, kolejność operacji, normy tpz i tj oraz plan kontroli. Technolog przegląda każdą pozycję, poprawia parametry do swojego parku maszynowego i zatwierdza dokument. Twoje rysunki zostają Twoje i nie trenujemy na nich.
- wgraj rysunek lub kartę zlecenia,
- sprawdź propozycję operacji i norm,
- zatwierdź i przekaż do harmonogramu,
- porównuj plan z wykonaniem na hali.